De Stone Walls - de langste verdedigingsmuur buiten China
Er zijn maar weinig plekken in Kroatië die reizigers zo versteld doen staan als de eerste aanblik van de Ston Walls die oprijzen uit de heuvels van Pelješac. Er is iets bijna surrealistisch aan dat moment – je neemt een bocht op de kustweg, en daar zijn ze: een grote grijze lint van middeleeuwse stenen die zich door het landschap slingert, steil omhoog klimt over bergkammen, verdwijnt en weer verschijnt als de ruggengraat van een oeroud, slapend wezen. Het is een aanblik die bij vrijwel elke bezoeker dezelfde onwillekeurige reactie oproept: Hoe heb ik dit niet geweten?
Kroatië is een land dat bijna gênant rijk is aan geschiedenis en natuurlijke schoonheid. Dubrovnik, Split, Plitvice, Hvar – deze namen staan op de verlanglijstjes van miljoenen mensen. Toch blijven de stadsmuren van Ston, misschien wel een van de meest opmerkelijke middeleeuwse vestingwerken van Europa, een van Kroatië’s meest verborgen, spectaculaire geheimen. Ze zijn, in de ware zin van het woord, een onderschat wonder.
Deze reisgids is uw ideale metgezel voor het verkennen van Ston en Mali Ston, voor een wandeling langs de middeleeuwse muren van Ston, voor het ontdekken van hun bijzondere geschiedenis en voor het ervaren van alles wat deze hoek van het schiereiland Pelješac te bieden heeft – van eeuwenoude zoutpannen die nog steeds met de hand worden bewerkt tot de legendarische oesters van de baai van Mali Ston. Of u nu een dagtrip vanuit Dubrovnik plant of een complete reisroute rond het schiereiland Pelješac samenstelt, dit is alles wat u moet weten.
De muren van Stone in cijfers
Je moet weten dat je samo Kineski bent – om vrije tijd te krijgen!
Overzicht van de verdedigingsmuren van Ston
Naast de funderingsmuren bestaat het vestingwerk van Ston uit drie hoofdforten (Veliki Kaštio, Koruna en Podzvizd), 41 torens, zeven bastions (Sokolić, Arcimon in Ston, drie bastions van Veliki Kaštela, het bastion van Podzvizda en Arcimon van Maloston), vier buitenmuren (oost en zuidwest in Ston, één voor Mali Ston en één voor Korun) en een met water gevulde gracht die de west-, zuid- en oostzijde van Ston omsluit. De bouw van dit magnifieke complex vond plaats aan het begin van de 16e eeuw.
De vestingwerken van Ston in Kroatië vormen ongetwijfeld een van de meest indrukwekkende bouwwerken van die tijd, met een lengte van 7.000 meter. Ze bestaan uit de muren van Ston en Mali Ston, waaronder de Grote Muur met de drie eerder genoemde forten. Het complex omvat ook muren en forten geflankeerd door 10 ronde, 31 vierkante torens en 6 halfronde bastions. Gedurende bijna vier eeuwen is het complexe verdedigingssysteem van Ston gevormd door aanpassingen aan het terrein en de ontwikkeling van wapens. De verdedigingsfunctie van dit complex duurde tot het begin van de 19e eeuw en het blijft een imposant bouwwerk, een monument en een onuitputtelijke historische bron.
Verkenning van de Kroatische verdedigingsmuren van Ston nabij Dubrovnik
Grote delen van de imposante vestingmuur in Veliki Ston, Kroatië, zijn nog steeds toegankelijk voor bezoekers. Om de indrukwekkende structuur in zijn geheel te bewonderen, duurt een wandeling van 5,5 kilometer over de muur ongeveer twee uur – een haalbare route voor mensen met een gemiddelde conditie. Helaas werd Veliki Ston in de jaren negentig getroffen door een aardbeving die meer dan de helft van de muur beschadigde. Gelukkig bleef Veliki Ston onbeschadigd. Zowel de muren als de stad zijn gerestaureerd en weer open voor bezoekers.
Hoe lang zijn de stenen muren?
Oorspronkelijke lengte en schaal
De middeleeuwse muren van Ston strekten zich oorspronkelijk uit over een totale lengte van ongeveer 5,5 kilometer, waarmee ze de op één na langste bewaard gebleven middeleeuwse vestingmuur ter wereld vormen. (De claim op de langste is natuurlijk de Chinese Muur – maar daar komen we zo op terug.) Sommige bronnen noemen een totale lengte van het oorspronkelijke systeem, inclusief alle verbonden vestingwerken, van wel 7 kilometer, hoewel precieze metingen afhangen van hoe men de buitenste grens van het systeem definieert.
De muren zijn in de meeste bewaard gebleven gedeelten tussen de vier en zeven meter hoog, met een begaanbare borstwering die breed genoeg is voor twee personen om naast elkaar te lopen. Langs de lengte van de muren staan op regelmatige afstanden torens die overlappende vuur- en observatievelden bieden. Aan de zuidkant staat het grote fort van Veliki Kaštio, terwijl de noordelijke toegangsweg wordt bewaakt door het fort van Mali Ston – samen vormen ze de ankerpunten van het gehele systeem.
Wat is er tegenwoordig te voet bereikbaar?
Van de oorspronkelijke 5,5 kilometer is een aanzienlijk deel – ongeveer 900 meter tot ruim een kilometer van het meest spectaculaire centrale gedeelte – toegankelijk voor bezoekers als betaalde wandelroute. Dit gedeelte klimt vanuit het stadje Ston omhoog, beklimt de steile helling naar de bergkam, passeert verschillende torens en daalt af naar Mali Ston aan de andere kant van het schiereiland. Het is geen gemakkelijke wandeling: er zijn steile trappen, ongelijke stenen en een aanzienlijk hoogteverschil. Maar het uitzicht vanaf de top – over de zoutpannen van Ston, over de turquoise kanalen van de baai van Mali Ston, richting de bergen van het binnenland van Pelješac en de open Adriatische Zee – is ronduit buitengewoon.
Op verschillende plekken in de stad Ston zelf zijn nog delen van de stadsmuur te zien, waar de lagere gedeelten naadloos in de bebouwing zijn geïntegreerd. Sommige delen zijn van onderaf te bekijken zonder entree te hoeven betalen, met name de gedeelten die door de straten van de stad lopen en langs de lagere rand.
Hoe verhoudt Stone zich tot andere Europese muren?
Ter vergelijking: de muren van Dubrovnik – die zelf tot de mooiste van Europa worden gerekend – strekken zich uit over ongeveer 1,94 kilometer. De muren van Ston zijn, in hun volle lengte, bijna drie keer zo lang. De oude muren van York in Engeland zijn circa 3,4 kilometer lang. De muren van Carcassonne in Frankrijk, een middeleeuwse citadel die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, meten ongeveer 3 kilometer. Naar Europese maatstaven is het vestingwerk van Ston enorm, en de staat waarin het bewaard is gebleven is opmerkelijk gezien de eeuwen, de aardbevingen en de politieke omwentelingen die het heeft doorstaan.
Wandelen over de muren van Stone: wat kunt u verwachten?
De ervaring
Een wandeling over de stadsmuren van Ston is een unieke ervaring in Kroatië. Het is een belevenis die fysieke inspanning, historische verdieping en een prachtig uitzicht in bijna perfecte verhouding combineert. De wandeling begint in het stadje Ston, meestal bij de hoofdpoort vlakbij de zoutpannen, en het pad begint meteen te klimmen. Stenen trappen – door eeuwenlange betreding en de specifieke verwering van Dalmatische steen gladgesleten – leiden omhoog tussen de binnen- en buitenmuur, met het stadje beneden en de open hemel erboven.
Naarmate je hoger klimt, opent het uitzicht zich. Aan je linkerhand doemt de geometrische perfectie van de zoutpannen van Ston op – grote, ondiepe rechthoeken water, die glinsteren in roze, witte en zilveren tinten, afhankelijk van het tijdstip en het seizoen, waarbij de zoutkristallen het licht vangen als een mozaïek. Aan je rechterhand verrijst het groene, rotsachtige binnenland van Pelješac met terrasvormige wijngaarden en struikgewas. En recht voor je klimt de wand onophoudelijk omhoog naar de bergkam.
De muren zelf zijn fascinerend om over te lopen. Ze zijn niet gemanoeuvreerd. Dit zijn echte middeleeuwse stenen, met echte verwering, echte onregelmatigheden en af en toe een gedeelte waar de borstwering zo smal wordt dat je je bewust wordt van de afgrond aan weerszijden. Sommige bezoekers vinden dit opwindend authentiek. Anderen, met name mensen met hoogtevrees of een onvaste tred, vinden dat het voorzichtigheid vereist. De boodschap van zowel de lokale bevolking als de gidsen is eensluidend: draag goede schoenen, loop langzaam en probeer de wandeling niet op sandalen of na regen, wanneer de stenen glad worden.
Duur en moeilijkheidsgraad
Het grootste deel van de stadsmuren van Ston is te voet te bewandelen in 45 minuten tot 1,5 uur, afhankelijk van je tempo, conditie en hoe vaak je stopt om foto’s te maken (wat je vaak zult doen). De steilste stukken bevinden zich aan het begin van de klim en tijdens de afdaling naar Mali Ston. Het hoogste punt van de wandeling, vlakbij de centrale torens, ligt op een aanzienlijk hoogteverschil van ongeveer 100 meter boven de stad. Mensen met beperkte mobiliteit of hartproblemen moeten daarom goed overwegen of ze de wandeling aandurven.
Er valt veel voor te zeggen dat het de moeite waard is om de wandeling rustig aan te doen. De muren lopen langs verschillende torens, die elk een iets ander perspectief op het landschap bieden. Ga in een van de torenramen zitten en kijk uit over de zoutvlaktes. Kijk hoe het licht beweegt. Dit is een plek die degenen die de tijd nemen, beloont.
Wat je ziet vanaf de bovenkant
Het panorama vanaf het hoogste punt van de wandelroute behoort tot de mooiste van heel Dalmatië. In één oogopslag zie je:
- Het buitengewone geometrische patroon van de zoutpannen van Ston, die beneden glinsteren als een mozaïek van water en wit kristal.
- Het smalle kanaal van de baai van Mali Ston, onwerkelijk blauwgroen, waar de oesterkwekerijen in keurige rijen drijven.
- De wijngaarden van Pelješac strekken zich trapsgewijs uit langs de heuvel – dit is een wijnstreek, en overal staan wijnstokken.
- Op heldere dagen zijn de bergen van Bosnië en Herzegovina in de verte te zien.
- De buitenste Adriatische eilanden aan de horizon
- Beneden strekte zich de stad Ston uit, waarvan het middeleeuwse stratenplan nog grotendeels intact was.
- Het volledige muursysteem strekt zich in beide richtingen uit en geeft je een diepgaand gevoel van de ambitie en schaal van wat Ragusa hier heeft gebouwd.
Er is geen beter uitkijkpunt in de regio om de strategische genialiteit van de locatie van de muur te begrijpen. Je kunt precies zien waarom deze smalle landstrook zo cruciaal was: wie deze heuvelrug beheerste, beheerste het verkeer tussen het schiereiland en het vasteland. Staand hier, uitkijkend, begrijp je de muren van Ston niet als een museumstuk, maar als een levend voorbeeld van strategische logica.
Video van de verdedigingsmuren van Sten Walls in Kroatië - Bezienswaardigheden
Over Sten Kroatië
Ston Croatia, een pittoresk middeleeuws stadje in het zuiden van Kroatië aan de Pelješac-schiereilandSton herbergt de langste stenen muur van Europa. Met een indrukwekkende lengte van 7 kilometer is het de op één na langste nog bestaande verdedigingsmuur ter wereld, alleen overtroffen door de beroemde Chinese Muur.
De geschiedenis van Ston in Kroatië gaat terug tot de 14e eeuw, toen de monumentale “Ston-muren” werden gebouwd door de stadsrepubliek Dubrovnik om de zoutwinningsinstallaties te beschermen en een volledig gecontroleerde toegang tot het schiereiland Pelješac te garanderen.
Ston in Kroatië bestaat uit de onafhankelijke districten Ston (ongeveer 500 inwoners) en Mali Ston (ongeveer 200 inwoners), die met elkaar verbonden zijn door een ongeveer 5 km lange muur die over de berg en een vestingwerk loopt.
De unieke sfeer van Ston en omgeving zal iedereen betoveren die op zoek is naar rust, een heldere zee en sporen van oude culturen. De smalle, stille straatjes, de imposante oude huizen van de stad en de oudste nog actieve zoutmoerassen ter wereld, samen met de langste stadsmuur van Europa, nodigen bezoekers van harte uit.
Met zijn vele restaurants wordt Ston beschouwd als een van de belangrijkste culinaire bestemmingen aan de oostkust van de Adriatische Zee. De oesters en mosselen uit de baai van Ston worden gezien als de beste van het land. Hoewel de stad bekendstaat als de “Zoutstad”, is de belangrijkste economische activiteit er de wijnbouw.
Geschiedenis van de verdedigingsmuren van Ston, Kroatië
Geconfronteerd met de constante dreiging vanuit de omliggende gebieden, de inwoners van Dubrovnik In 1333 werd onmiddellijk begonnen met de bouw van een verdedigingssysteem. De kronieken vertellen over de Grote Muur (1200 meter lang) bij Pozvizd, die in 18 maanden werd gebouwd voor een bedrag van 12.000 dukaten, ter bescherming tegen de buren.
Deze beschermingsmaatregelen werden versterkt door de bouw van het fort Koruna in Mali Ston, het fort Pozvizd op de heuvel boven Ston en Veliki Kaštila do Solil. Middeleeuws Ston, gezien in de bredere context van zijn twee stedelijke kernen (niet alleen fysiek verbonden door de Chinese Muur, maar ook complementair in hun functies), is het resultaat van een doordachte ontwikkeling die het orthogonale raster van regelmatige appartementencomplexen en straten respecteert. Het plan werd in 1335 door de regering van Dubrovnik aangenomen en in 1370 gewijzigd, waardoor Ston tot de categorie van ideale steden in Europa werd gerekend.
Restauratie van de verdedigingsmuren
De restauratie van de muren van Ston in Kroatië vertegenwoordigt niet alleen een vernieuwing van de stad Ston, maar ook een herstel van haar buitenkant en unieke middeleeuwse uitstraling door de herinrichting van de vestingring. De noodzaak om het nieuw verworven gebied van het schiereiland Pelješac te behouden en te ontwikkelen, evenals de aanleg van de zoutpannen en de stad, dwong Dubrovnik ertoe het bouwproject in de kortst mogelijke tijd te realiseren. De uitvoering van deze zorgvuldig geplande politieke onderneming en de vaardigheid waarmee Ston, Mali Ston en het gehele vestingcomplex – van Ston Prevlaka en de Grote Zee tot de Kleine Zee of Neretva – werden gebouwd, getuigen van een uitgebreide kennis van stedenbouw, waarbij veel ervaren bouwers betrokken waren bij de muren en andere gebouwen van de stad Dubrovnik.
De stad Ston is zorgvuldig aangelegd volgens een netwerk van wegen, met de bredere hoofdstraat die van noord naar zuid loopt en een smallere straat van oost naar west, waaraan het centrale plein (Placa) ligt. Sinds de start van de bouw van de muren en de stadsontwikkeling in 1333 vermelden de beslissingen van de Dubrovnikse overheid vrijwel altijd eerst de muren en torens, daarna de woongebouwen, waaronder de residentie van de hertog van Ston. Vervolgens komen de kathedraal van Sint-Vlaha, het Franciscaanse klooster, pleinen en fonteinen aan bod. In de loop der jaren worden de muren en vestingwerken voortdurend versterkt, verhoogd en uitgebreid. Wegen worden geplaveid, grachten worden rond de muren gegraven en er worden maatregelen genomen om de kust, beken en regenval te draineren en te reguleren.
Langste muur van Europa
Ondanks enkele uitdagingen, waaronder delen van het moerassige en vochtige terrein in het zuidoostelijke deel langs de Achterwasser die aan de kust grenst, en aardbevingen die de stad hebben getroffen Dubrovnik In de late 17e eeuw en daarna bleef Ston bestaan tot de val van de Republiek Dubrovnik. Daarna brak echter een periode van stedelijke en economische stagnatie aan.
De daaropvolgende achteruitgang, met name in de 19e eeuw, was niet alleen het gevolg van externe factoren, maar ook van veranderingen in het maatschappelijk bewustzijn die tegenwoordig moeilijk te begrijpen zijn. Een van deze beslissingen leidde in 1874 tot de sloop van een deel van de muren en de bouw van een triomfboog ter verwelkoming van keizer Franz Joseph I van Oostenrijk. In 1905 werd het zuidelijke deel door de inwoners van Ston zelf afgebroken om plaats te maken voor nieuwe openbare en particuliere gebouwen. In hetzelfde jaar sloopte de nieuwe eigenaar van de vesting, Veliki Kaštio, een toren en bouwde er een twee verdiepingen tellend kazernegebouw voor in de plaats, wat het uiterlijk van de vesting aanzienlijk veranderde.
Na verloop van tijd groeide het besef van de historische waarde van het vestingstelsel. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog kon verdere vernietiging worden gestopt, maar voor restauratie en behoud waren resolute maatregelen en aanzienlijke middelen nodig. De restauratie van het Grote Kasteel, het grootste fort van het vestingcomplex van Ston, werd in 1961 geïnitieerd door de Vereniging van Vrienden en Lukša Beritić. De restauratie en het onderhoud van de muren van Ston is ongetwijfeld het belangrijkste project van de Vereniging van Vrienden van de Oudheid van Dubrovnik.
